Følg Milforum på Facebook, Instagram og Twitter!

Kunngjøring

Collapse
No announcement yet.

Ein veteran forteller.

Collapse
X
 
  • Filter
  • Tid
  • Show
Clear All
new posts

  • Ein veteran forteller.

    I Naustdal bur det ein veteran som har fått vere med på litt og kvart.
    I lokalavisa har han fortalt litt om kva han har vore med på, han er og ein av dei som er med i boka Veteran. Den Gjøran har og halde foredrag for NVIO avd Sogn og Fjordane. Og han skal i morgon kveld halde eit foredrag på Sunnfjord Hotell.
    https://www.firda.no/samfunn/naustda.../f/5-15-561899

    Dette er ein betalingsartikkel så eg tenkte eg skulle referere den her. Vil tru at den er av interesse for fleire.

    Kven fortel ein om å bere eit lite barn som er øydelagt av ei mine inn på likhuset? Kva seier ein om ein jobbkvardag med rakettalarmar, angrep på leiren, og om å leite i døde soldatar etter ei sprenging?

    Kva kan folk eigentleg forstå om å leve i eit krigsherja samfunn der død, sorg og elende er ein del av kvardagen til alle?

    Det er dei spørsmåla Dan har stilt seg, og det som har hindra han i å fortelje om tida i krigssituasjonar. Men no vil han snakke.

    Vil at folk skal vite
    Libanon, Makedonia, Bosnia, Kosovo, Afghanistan. Geværsoldat, stormingeniør, mineryddar, obduksjonsteknikar. Naustedølen Dan Gøran Espedal har levd tett på krig ni gongar – frå han var 24 til 40.

    Familiefaren fortel om død, om ekstreme situasjonar, om frykt – men også om adrenalin, spenning og meistringsglede. Om kor vanskeleg det kan vere å komme heim til stilla i vesle Norge. Og om viktigheita av å få fortelje si historie i ei ny bok om dei norske soldatane som har jobba i krigsområde i utlandet.

    – Eg kunne jo fortalt, men ingen som ikkje har vore der kan heilt skjønne korleis det er. Det er jo ei bør å bere på, å vite om all den sorga eg har sett. Skulle eg legge den på sambuar og vener?

    Både Dan og dei rundt han har lurt på korleis ein kan prate om det han har opplevd. Mange har kvidd seg for å spørje han. Dei har vore redde for å stille spørsmål han kanskje ikkje vil svare på.

    Espedal har komme fram til at det er viktig å fortelje. Han vil at folk skal vite meir, skjøne litt av kva fleire nordmenn enn ein skulle tru har opplevd.

    – Det vert liksom surrealistisk å komme heim, og ingen kan heilt forstå kva du har vore gjennom. Så vert du sittande inne med det åleine. Det er ikkje sunt.

    Boka «Veteran», ført i pennen av forfattar og veteran Kim Søderstrøm, vart Espedals sjanse til å opne opp om tida i militæret. Alt det gode, og alt det vonde.

    – Eg gjekk fleire rundar med meg sjølv før eg sa ja. Eg kom fram til at eg vil at folk skal vite om historia mi. Og boka er ein hyllest til alle veteranar og familiane deira, ikkje berre dei som er i boka. Det er viktig for meg at folk veit.

    Uroleg sjel
    For Espedal, og truleg mange andre, var det vanskeleg å lande etter utanlandsteneste.

    – Det høyrest jo ut som ein klisjé, men det er mykje i det: Du kjem aldri heilt heim, seier Espedal.

    Han sit på det vesle kontoret ved obduksjonssalen på Førde sjukehus. Det tok ti år før han følte seg heilt ferdig med utanlandsteneste i militæret. Men døden, den lever han framleis tett på.

    Det var kanskje døden det starta med og. Ungguten hadde aldri tenkt seg å jobbe i militæret, tanken kom ikkje før veslebroren hans døde i ein drukningsulykke. Espedal var 21 og retningslaus, jobba på slakteri for å tene pengar til å gå ut i helgane, planla ikkje så mykje lenger fram enn det. Ei uroleg sjel med litt på rullebladet, som han sjølv formulerer det.

    I sorga etter broren låste han seg inne og sat mykje åleine.

    – Så kom tanken om militæret. Det hadde bror min alltid prata om at han ville, så då ville eg reise for ham, gjere det han aldri fekk gjort. Og så reiste eg for spenninga. Eg var ung, udødeleg og verdas tøffaste, minnest Espedal.

    Som 24-åring fekk han reise til Libanon. I eitt år var han geværsoldat der. Han var dyktig, og han elska det. To turar vart ikkje nok.

    Avhengig av adrenalinet
    Han drog vidare til Makedonia. Så ville han meir. Då vart det Bosnia, og seinare Kosovo, der han fekk tilbod om å bli stormingeniør: Både geværsoldat og mineryddar.

    – Det var veldig kult, ein ekstra injeksjon med adrenalin, utan at eg såg konsekvensane av det då, seier Espedal.
    Venene heime vaks frå han. Dei roa seg ned, stifta familie, vart etablerte. Dan skaffa yngre vener med same interesser, for Espedal ville ikkje roe seg ned. Han fortel stadig om «injeksjonane» – dosane med adrenalin som han jakta på og fekk gjennom dei ekstreme situasjonane han jobba i.

    Det var det som dreiv han vidare til Afghanistan. I krigen mot terror måtte amerikanarane ha hjelp med rydding – det var miner og bomber overalt. Det norske teamet jobba frå soloppgang til solnedgang, og pussa utstyr til dei gjekk og la seg.
    – Då vi kom til Afghanistan merka eg raskt at dette var noko heilt anna enn det eg hadde opplevd i tidlegare operasjonar. Her var eit folk som hadde vore i krig i alle år. Mandatet var annleis. Vi var i krig, sjølv om Norge kanskje ikkje heilt ville seie det høgt, fortel 45-åringen.

    Først ei god stund seinare merka han at dette hadde vore det hardaste han hadde opplevd. Han kom tilbake, jobba eitt år, gjorde seg klar til å dra tilbake i krig – denne gongen i Irak. Men ein ryggoperasjon kom i vegen, legen nekta ham å dra. Det vart eit hardt slag. Dan trudde han aldri skulle få dra tilbake. Då kom knekken.

    – Alt gjekk i ball. Eg fekk ikkje sove. Eg kunne sitte stille i ein stol og berre sjå ut i lufta, og plutseleg sat eg med henda opp i lufta framfor meg, eg fekk nokre former for spasmar.

    Alle opplevingane og inntrykka innhenta Espedal. Han hadde trykt alt bak i hovudet, ikkje snakka med nokon, latt som alt var fint. Då han kom heim frå tur nummer seks, fekk han symptom på posttraumatisk stressliding (PTSD).

    – Det var som å vere i ei mørk boble. I ettertid er det at eg greidde å komme meg ut av det noko eg er mest stolt over.

    Jobben med døden
    I denne tida var Dan som obduksjonsteknikar ved Gades institutt i Bergen, ein jobb han hadde fått tilbod om rett etter at han kom heim frå Afghanistan. Ein tidlegare kollega hadde tipsa dei om at Dan kunne passe i jobben, og då han litt nølande takka ja, fekk han full opplæring i yrket. Seinare fekk han same stilling i Førde.

    – Eg har hatt ei dragning mot døden, spesielt etter at broren min døyde. Det var ein ny måte å få adrenalin på. Det er jo ein ekstrem jobb, tungt både psykisk og fysisk.

    Espedal vart dyktig i jobben som obduksjonsteknikar. Han jobba seg gjennom den vanskelege tida, vart stadig betre, møtte sambuaren Camilla og fekk ein son.

    Men delar av Espedal var framleis ikkje heilt heime i Naustdal. Då han fekk tilbod om å drive likhuset i Kandahar i Afghanistan, takka han ja.

    – Det er alltid eit sug i deg, eit sug mot spenning. Men så var eg òg så vaksen at eg tenkte meg om, skal eg verkeleg risikere å bli dårleg igjen?

    Espedal tok sjansen, for han trudde han kunne verte betre av ei ny reise. Det var ein sjanse til å legge militærtenesta bak seg. Han fekk rett – sjølv om han som meir moden også kjente meir på frykt, kom ikkje søvnproblema tilbake. Etter tre turar, fordelt på to år, følte han seg heilt ferdig med å vere på utanlandsoppdrag – det var ikkje her han høyrde heime. Heime var Naustdal, med familie og jobb.

    Trass i at han kanskje alltid må leve med nokon grad av seinskadar frå opplevingane han har hatt, ville ikkje 45-åringen gjort noko annleis.

    – Militæret har gjort meg til den eg er i dag, det har forma meg. Nokre av dei beste åra av mitt liv var jo i forsvaret, seier han.

    Men no er det familielivet som gjeld. Han har fått tre barn, og har ikkje lenger tid til å bli liggande på sofaen og tenke for mykje. Jobben som obduksjonsteknikar kan framleis vere tung og einsam, men han har vorte flinkare til å opne seg.

    – Eg pratar meir, både med fastlegen, med familie og vener, og nokre gangar og med presten her på sjukehuset, seier Espedal med eit lurt smil.

    Forfattaren av boka har også vorte ein nær ven etter samtalene.

    – Vi forstår kvarandre på eit heilt anna plan, det er veldig frigjerande å kunne snakke med nokon som veit akkurat kva du har vore igjennom.

    Tunge historier
    Prosessen med «Veteran»-boka har vore både tung og interessant for forfattar Kim Søderstrøm, som sjølv har tenestegjort i utlandet.

    – Vi har jo alltid sett på oss sjølve som ein fredsnasjon, vi har hatt vanskeleg for å seie at norske soldatar har vore lenge i utlandet og opplevd røffe situasjonar. Mange har fått beskjed om å halde ein låg profil når dei kjem heim, fortel Søderstrøm.

    Mange av historiene var tunge å jobbe med – både å høyre om, og å skrive ned. Søderstrøm håpar boka kan gje folk eit innblikk i kva Norske soldatar faktisk har gjort på oppdrag for landet.

    Samtalane har gjeve forfattaren meir enn berre ei viktig bok: han har fått nære vener. Dan var éin av fleire veteranar som han knytte nære band til gjennom intervjua til boka.

    – Eg vart teken inn i heimen og overnatta hos fleire. Sjølv om eg ikkje kjende dei fleste eg intervjua frå før, vart vi gode vener når intervjua var over. Mange vil eg nok ha livslange vennskap med, seier forfattaren.

    Han er glad for den gode mottakinga boka har fått. Berre veker etter utgjevinga, nådde han på 7.-plass over mest lesne bøker i Norge. Boka skildrar historier frå veteranar heilt frå andre verdskrig til nyare konfliktar Norge har delteke i.

    – Eg er veldig nøgd med korleis boka vart. Veteranar veit jo korleis det er å vere ute, men andre veit veldig lite. Dei vil sitte att med mykje av å lese boka, seier Søderstrøm.

  • #2
    Sv: Ein veteran forteller.

    Takk for den.
    De er langt fra sine hjem
    men blikket opp og frem

    Kommentér


    • #3
      Sv: Ein veteran forteller.

      Fekk dessverre ikkje vere på fordraget som Dan Gjøran hadde på Sunnfjord Hotell i går, men har fått rapport frå det. Dette var på ein plass med alkoholservering, det var 240-250 personar tilstade, og når Dan Gjøran snakka så var det så stilt at ein kunne høyre ei knappenål falle.

      Mi ærlege meining er at desse forskjellige Veteran organisasjonane burde gripe fatt i mannen og bruke han til å halde foredrag landet rundt.

      Kommentér

      Fremhevede emner

      Collapse
       

      Forsvarets jobbsøkerregister

      Militær kompetanse tar lang tid å skape og koster forsvaret masse. I løpet av de siste 4 årene så har det vært gjort test på et jobbsøkeregister. Disse testene har vært vellykket og rulles nå ut i større skala. Ønsker du deg tilbake i Forsvaret igjen så er det bare å registrere seg.



      https://forsvaret.no/jobb-i-forsvaret/jobbregister...
       

      Luftforsvarets organisering

      Har tilbrakt noe tid på Wikipedia og prøvd å skrive om bl.a Luftforsvarets organisering.

      Sjekk gjerne ut her, og kom med med tilbakemeldinger om det er noe som bør endres:
      https://no.wikipedia.org/wiki/Luftfo...derlagte_baser

      For øyeblikket jobber jeg med 132. Luftving (lenke), og da spesielt Baseforsvarsskvadronen. Og nå lurer på hvor Nasjonal Innsatsstyrke (lenke)...
       

      Sikkerhetsloven


      (Illustrasjonsfoto: Denne posten er ikke gradert.)


      Vi fikk ny sikkerhetslov 1.januar 2019: https://www.nsm.stat.no/publikasjone....-januar-2019/


      Det ble utgitt en serie veileder utover høsten i fjor: https://www.nsm.stat.no/publikasjone.../veiledninger/...
       

      UD 2-1 Forsvarets sikkerhetsbestemmelser for landmilitær virksomhet

      UD 2-1 Forsvarets sikkerhetsbestemmelser for landmilitær virksomhet har kommet ut med en ny utgave:

      https://forsvaret.no/fakta_/ForsvaretDocuments/UD%202-1%20(norsk).pdf

      ...
       

      Fokus: Etterretningstjenesten


      Etterretningstjenesten


      Etterretningstjenesten er ​Norges militære og sivile utenlandsetterretningstjeneste. ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​HVE M ER ETTERRETNINGSTJENESTEN, OG HVA GJØR VI?

      Selv om tjenesten er en integrert del av Forsvarets organisasjon og virksomhet, løser tjenesten oppdrag for hele myndighetsapparatet og arbeider...
       

      100 ÅR ETTER

      100 år etter Forrige århundre er fullt av dramatiske begivenheter som har formet verden helt opp til vår tid. Mange grenser i Europa er direkte resultat av de to verdenskrigene, og også i resten av verden hører vi fortsatt gjenklangen fra den svunne kolonitiden, med land som ble skapt av vinnerne fra den første krigen, og som ble selvstendig i tiden etter den andre. Denne tråden dekker gapet mel...
       

      Et nytt forsvarskonsept?

      I to artikler Sverre Diesen har hatt i Norsk Militært Tidsskrift avslutter den tidligere forsvarssjefen med å etterlyse et nytt, helhetlig forsvarskonsept for landet. Et komplett, detaljert konsept vil helt sikkert være gradert, men det forhindrer oss ikke i å føre en overordnet diskusjon her. I og med at jeg regner med at Diesen har tilgang til relevant gradert materiale, og han altså etterlyser...
       

      Beskikkelser på Milforum

      Det er flere brukere som de siste dagene har fått sine velfortjente befalsgrader på milforum for god innsats. Siden ordningen nettopp er innført, er det litt for mange som har blitt sersjant (OR-5) eller sersjant klasse 1 (OR-5+) til at vi kan gi en individuell vurdering av hver enkelt, men samtlige er gode og solide bidragsytere over tid. Dette gjelder også mange av de som nå har grader mellom menig...
       

      NSM: Årlig risikovurdering


      Ole Gunnar Onsøien
      NTB scanpix

      – Betydelig risiko for spionasje, sabotasje og terror


      Nasjonal sikkerhetsmyndighet (NSM) med ny, nedslående vurdering av IKT-trusselbildet i Norge.

      – Både store og små virksomheter i offentlig og privat sektor er utsatt. Den grunnleggende sikkerheten er ikke på plass, sier direktør Kjetil Nilsen i Nasjonal sikkerhetsmyndighet...
       

      Fokus - Etterretningstjenestens årlige vurdering



      Etterretningstjenestens rapport kan lastes ned fra lenken til høyre på siden:
      http://forsvaret.no/aktuelt/publisert/n ... pport.aspx

      Rapporten dekker hovedpunktene:
      Kode:
          Globale utviklingstrekk
          Nordområdene / Arktis
          Russland
          Afghanistan
          Pakistan
          Kina
          Midtøsten og Nord-Afrika
          Iran
          Sudan
          Somalia
          Terrorisme
          Spredning av
      ...
       

      Jente i kongens klær? Dette er tråden!

      Oppfordring mottatt og iverksatt. Som jente i førstegangstjenesten er det ofte en del spørsmål som dukker opp før oppmøtedagen og under året i grønt, og en del av disse kan ikke alltid mannfolka/guttungene svare på- nettopp fordi de ikke kan sette seg inn i situasjonen. I denne tråden kan man stille spørsmålene, komme med tips og råd, eller bare dele erfaringer man har gjort seg underveis. Jeg har...
       

      Tema: Luftforsvaret

      Snublet over denne siden med masse bilder av Luftforsvarets maskiner, helt fra perioden med dobbeltdekkere og til dagens F16. Anbefaler alle med flyinteresse å sjekke det ut! http://airforcephotos.luftkrigsskole...3/Default.aspx
       

      Forsvarets veterantjeneste (FVT)

      Forsvarsnett: Forsvaret vil ha veteransenter Katrine Gramshaug, SDV, 2007-06-06


      – Forsvaret trenger et rekreasjonssenter for veteraner. Det er viktig at vi nå får på plass et fast sted hvor vi kan tilby tjenester til veteraner, sier forsvarssjef Sverre Diesen.

      Av Katrine Gramshaug, Personell-, økonomi- og styringsstaben

      http://www.mil.no/veteraner/start/aktue...

      Donasjoner

      Collapse
      Working...
      X